X

درباره پروژه

مقدمه:

آب، یکی از عناصر چهارگانه حیات و مهمترین مؤلفه در فرآیند تولید محصولات کشاورزی محسوب می‌شود. از سوی دیگر، آب نقش کلیدی در امنیت غذایی، خودکفایی کشورها در تولید مواد غذایی، اقتصاد ملی و کشاورزی پایدار و متوازن دارد.

اتخاذ سیاست­های اجرايی مناسب در جهت حفظ منابع پايه (آب و خاك و ) و بهره­برداري بهینه از این منابع براي افزایش تولیدات کشاورزی مورد تأكيد و توجه برنامه­ریزان بخش کشاورزی مي‌باشد.

براي زیستی پایدار در این كره خاكي نیازمند آن هستیم تا تغييرات كوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلند مدت كيفيت آب را مورد ارزیابی قرار دهیم یا بعبارتي آنها را پایش (monitor) نمائيم.

متأسفانه در خصوص پایش كيفيت آبهای کشاورزی در منطقه اطلاعات کافی وجود نداشته و این در حالي است كه هر روزه آمار و اطلاعاتی پراکنده مربوط به افت سطح آبهای زیر زميني و كيفيت آنها به گوش مي رسد. بعضا مزارع و باغات منطقه در اثر افت کیفیت آب در معرض نابودی است.  به همین منظور یکی از راهکارهای کارآمد برای جلوگیری از این چالش، بررسی روند تغییرات کیفیت آبها، داشتن بانک اطلاعاتی قوی و مستدل از ویژگی­های مختلف آبهای کشاورزی است.

آگاهی از روند تغییرات این ویژگی­ها برای تعیین نوع فعالیت­های زراعی و تحقیقاتی، توصیه مناسب مدیریت زراعی و مشخص کردن سقف تولید قابل انتظار برای محصولات مختلف بسیار ضروری است. لیکن بی­اطلاعی از این روند، سیاستگزاران و تولیدکنندگان کشاورزی را از سرعت و گستردگی تخریب بی­خبر خواهد گذاشت و در زمان شدت­گیری صدمات، همگی غافلگیر خواهند شد. یادآوری این نکته ضروری است که از جمله وظایف پر اهمیت سازمانهای تحقیقاتی، هشدار دادن به موقع و پیش­بینی وقوع صدمات و چاره­جویی برای جلوگیری از رخدادهای ناگوار در عرصه تولید است. چنین پیش­بینی­هايي بدون داشتن اطلاعات و داده­های مستمر از وضعیت عمومی آبها­ در سال­های مختلف صحیح و دقیق نبوده و گاه حتی امکان­پذیر نیست. به بیان دیگر، آگاهی از وضعیت کیفی آبهای­ منطقه و دگرگونی این کیفیت­ها (در اثر مدیریت­های زراعی یا عوامل طبیعی) یک نیاز اطلاعاتی مستمر و بسیار مهم است.

لذا به منظور ایجاد یک بانک اطلاعاتی منسجم و پیگیری روند تغییرات کیفی منابع آب به منظور نیل به کشاورزی پایدار، اجرای برنامه پایش كيفيت آبهای کشاورزی منطقه ضروری بوده و اهداف مورد نظر در این طرح می بایست در سرلوحه برنامه های سیاستگزاران بخش کشاورزی و بویژه متولیان و مسئولین منطقه قرار گیرد.

 

 

 

 

وضعيت منابع آب در جنوب استان كرمان

منابع آب به دو صورت سطحی و زیر زمینی قابل بررسی است. مهمترین جریان سطحی در این حوضه، رودخانه هلیل می باشد که در واقع بزرگترین رودخانه منطقه مرکزی و جنوب شرق فلات ایران به حساب می آید که سالیانه با توجه به نزولات جوی حدود 400 تا 600  میلیون متر مکعب آب وارد دشت می سازد. هر چند که در یک دهه اخیر به دلیل خشکسالی های شدید از دبی آن به شدت کاسته شده است. همچنین رودخانه های فصلی دیگر از جمله رودخانه شور از دیگر منابع آبی می باشند. سفره های آب زیر زمینی در حوضه آبریز جاز موریان از امکان تغذیه نسبتا مناسبی برخوردار است. آب زیر زمینی از طریق قنات و حفر چاه، قابل استحصال می باشد. که متاسفانه به دلیل خشکسالی و حفر زیاد چاه، بسیاری از قنات های منطقه خشک یا دچار کم آبی شدید شده اند.

در حال حاضر حدود 18000 حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق، 638 رشته قنات و 724 دهنه چشمه در منطقه وجود دارد که سالیانه حدود 5/2 میلیارد متر مکعب با احتساب سطحی استحصال می گردد. نکته قابل توجه در مورد منابع آب این است که شوری آب یکی از محدودیت های مهم در این بخش می باشد که هر چه به طرف تالاب جاز موریان می رویم بر شوری آب و درصد منابع آب شور افزوده می گردد و در حال حاضر خشکسالی و عدم مدیریت مناسب مصرف آب، بر میزان شوری افزوده است که در صورت تداوم خشکسالی، در آینده منطقه دچار چالش شدید خواهد شد و امروزه بحران کمی و کیفی آب، یکی از مشکلات مهم منطقه می باشد.  متوسط بارندگی منطقه حدود 200 تا 300 میلی متر می باشد. که در شرایط خشکسالی اخیر این میزان به 100 میلی متر و حتی کمتر کاهش یافته است که علاوه بر تاثیر منفی شدید بر بخش کشاورزی سبب خشک شدن بسیاری از جنگلها و سایر پوشش طبیعی گیاهی و این مسئله سبب تشدید فرسایش خاک و سایر مسائل تهدید آمیز زیست محیطی در منطقه شده وخواهد  شد.

دی ان ان